Normal deri rengi dört biyolojik maddenin karışımından oluşur. Bunlar;
1) İndirgenmiş hemoglobin (mavi)
2) Oksihemoglobin (kırmızı)
3) Karotenoidler (sarı) gıdalarla dışarıdan alınır.
4) Melanin (kahverengi)
Deri renginin asıl belirleyicisi melanindir. Melanin, melanosit adı verilen özel epiderm hücreleri tarafından sentezlenir ve dağıtılır. Melaninin derideki miktarı ve dağılımı insan derisinin üç ana renginin (siyah, esmer ve beyaz )esasını oluşturur.
Bu üç temel deri rengi genetik olarak belirlenir ve yapısal melanin pigmentasyonu olarak adlandırılır. Normal temel deri rengi ultraviyole ışınım veya hipofiz hormonlarının etkisinde kalarak koyulaşabilir. Buna uyarılabilir melanin pigmentasyonu adı verilir.
Yapısal ve uyarılabilir melanin pigmentasyonunun birleşimi deri fototipini oluşturur.
Deride melanin artışı hipermelanoz diye bilinen duruma neden olur. Bu durumun iki nedeni vardır.
1) Melanin üretiminde artışa neden olacak şekilde melanosit sayısındaki artış (lentigo buna bir örnektir)
2) Melanosit sayısında artış yok, sadece melanin üretiminde artış var (melasma buna bir örnektir)
Melanin sentezi yada melanogenez, ultraviyole ışınlarına karşı organizmanın verdiği koruyucu yanıttır. Uzun süre maruz kalma durumunda bir bronzlaşma yaratır. Ancak yaşlanma ve aşağıdaki faktörler ile birlikte pigmentleşme (leke) problemleri görülebilir.
Her iki tip hipermelanoz üç faktör sonucunda olabilir. Bunlar;
a) Genetik
b) Hormonal (hamilelik veya hormon içerikli ilaç kullanımı )
c) Ultraviyole ışını
- sık ve uzun süre güneşte kalma ”enflamatuar reaksiyon, yanık, egzema”,
- Parfüm, ultraviyole ışınlarının etkisi altındaki bazı fotosensitif ilaçlar
Bu bozukluklar aşağıdaki şekillerde ortaya çıkar.
- Çoğunlukla yüz, eller ve boyunda ortaya çıkan güneş nedeniyle oluşan lekeler (aktinik lentigo) yada yaşlanma lekeleri (senil lentigo) olarak bilinen lekeler.
- Simetrik bir şekilde alında, yanaklarda, çenede ve üst dudaklarda oluşan pigmentasyonda bir artış... Buna kloazma yada melazma adı verilir.