B) göçürülmüş makamlar ( Şed Makamlar )
Bir makamı, kalıbını bozmadan asıl yerinden başka bir yere götürmek, o makamın şeddini yapmaktır. Yani o makamı göçürmektir. Makamları teker teker incelerken bu konunun daha iyi anlaşılacağını umuyorum.

İsimlendirilmiş ve halen kullanılmakta olan şed makamlar 14 tanedir. Bunlar;

18) Acemaşiran Makamı
19) Mahur Makamı
20) Sultaniyegah Makamı
21) Nihavend Makamı
22) Kürdilihicazkar Makamı
23) Zirgüleli Suzinak Makamı
24) Şedaraban Makamı
25) Evcara Makamı
26) Hicazkar Makamı
27) Suz-i dil Makamı
28) Ruhnevaz Makamı
29) Ferahnüma Makamı
30) Aşkefza Makamı
31) Heftgah Makamı




18) ACEMAŞİRAN MAKAMI

Acemasiran Makami, Çargah Makami dizisinin Acemasiran perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.

a. Durak: Acemasiran perdesidir
b. Seyir: Inici
c. Güçlü: Acem perdesidir. (Ikinci derecede Çargah)
d. Yeden: Hüseyni Asiran perdesidir
e. Donanim: Si küçük mücennep bemol

Dizinin genislemesi, Acem perdesi üzerinde Çargah beslisi seklinde yapilir.

Dizinin Seyri: Inici bir seyre sahip olan Acemasiran Makaminin seyrine Acem perdesi civarindan baslanir. Dizinin üst tarafinda bulunan Çargah dörtlüsü ve genisleme seslerinde dolasilarak Acem perdesinde asma kalis gösterilir. Daha sonra Acem perdesinden asagi inilerek Çargah perdesinde geçici kalis yapilir. Ayrica Dügah perdesine inilerek Kürdi çesnili yarim karar da yapilabilir. Dizinin üst tarafinda Çargah beslisi halinde genisleyen Acemasiran dizisi, yakin makam dizilerini çok kullanmamasina karsilik agirbasli bir makamdir.
Acemasiran dizisi seslerinde fazlaca dolasilan bu makamda, kalis sesleri olan Acem, Çargah ve Dügah perdelerinde sikça duruslar yapilir. Karara dogru Çargah beslisinin sesleri kullanilarak gidilir ve yedeni olan Hüseyni Asiran perdesi de gösterilerek Acemasiran perdesinde karar verilir.

Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bir teselli beklerim gönlümdeki bin yareye (Şerif İçli)
* Gel ey denizin nazlı kızı nuş-i şerab et (Aleko Bacanos)
* Gönlüm düşüyor çırpınarak (İsmail Baha Sürelsan)
* Gönül sana tapalı, kapın bana kapalı (Sadettin Kaynak)
* Nideyim bilmem elinden senin (Sadettin Kaynak)



19) MAHUR MAKAMI

Mahur Makamı, Çargah Makamı dizisinin Rast perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.

a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: Inicidir
c. Güçlü: Gerdaniye perdesidir
d. Yeden: Gevest perdesidir
e. Donanim: Fa küçük mücennep diyez

Göçürülmüş Makamlar Makamlar
Bakiye - Tam - Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam

Rast perdesinde Çargah beslisi ve Neva perdesinde Çargah dörtlüsü halinde meydana gelen Mahur Makami dizisi, tiz durak (Gerdaniye) üzerinde Çargah beslisi halinde genisler.

Dizinin Seyri: Mahur Makaminin seyrine Gerdaniye perdesi veya civarindan baslanir. Inici bir seyre sahip olmasindan dolayi tiz durak civarindaki seslerde veya genisleme seslerinde dolasilir. Güçlü olan Gerdaniye perdesinde kalis yapilir.
Çargah dörtlüsü ile Neva perdesine inilerek asma kalis gösterilir. Dizinin yukaridan asagiya inis cazibesine uyarak Buselik perdesi Segah yapilir. Bu degisiklik makama yumusak bir hava verir.
Hüseyni perdesinde Buselik, Çargah perdesinde Çargah ve Dügah perdesinde Hüseyni’li kalislar da yapilabilir.
Dizinin seslerinde gezinilerek, Çargah beslisinin sesleri ile Rast perdesinde karar verilir.

Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Aşıka Bağdat sorulmaz (Münir Nurettin Selçuk)
* Bahar pembe beyaz olur (Neveser Kökdeş)
* Ben güzele güzel demem (Sadettin Kaynak)
* Beyoğlu'nda gezersin (Neyzen Rıza Efendi)
* Bu sevda ne tatlı, ne tatlı yalan (Şükrü Şenozan)
* Bu son şarkımda sen varsın (Muzaffer İlkar)
* Çek küreği güzelim, uzanalım Göksu'ya (Arif Sami Toker)
* Hicranı açmıştır sinede yare (Sadi Hoşses)
* Hoş geldin gönül bahçeme bahar gözlüm (Selahattin İçli)
* Petek petek bal gibisin (Erol Sayan)
* Şarkımı senin için yazdığımı bilseydin (İrfan Özbakır)
* Şimdi bahara erdim (Alaeddin Yavaşça)


20) SULTANIYEGAH MAKAMI

Sultaniyegah Makami, Buselik Makami dizisinin Yegah perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.

a. Durak: Yegah perdesidir
b. Seyir: Inicidir
c. Güçlü: Neva perdesidir. (Ikinci derecede Dügah)
d. Yeden: Kaba Nim Hicaz perdesidir
e. Donanim: Si küçük mücennep bemol, Do bakiye diyez

Göçürülmüş Makamlar Makamlar
Tam - Bakiye - Tam - Tam - Bakiye - Artık İkili - Küçük Mücennep

Sultaniyegah Makami, Neva perdesi üzerinde Buselik dizisi halinde genisler.

Dizinin Seyri: Inici bir seyre sahip olan Sultaniyegah Makaminin seyrine genellikle tiz durak civarindan baslanir. Neva perdesi üzerindeki Buselik beslisinin sesleri kullanilarak Neva perdesinde asma kalis yapilir. Neva perdesinden asagi dogru Hicaz’li olarak inilerek gezinilir. Genisleme sesleri de kullanilarak Neva perdesinde israrli kalislar yapilir.
Neva perdesinden asagi dogru Hümayun’lu veya Kürdi’li inisler yapilarak Dügah perdesinde kalis yapilir.
Karara dogru Buselik beslisinin sesleri kullanilarak inilir. Yedeni olan Kaba Nim Hicaz perdesi de belirtilerek Yegah perdesinde karar verilir.

Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Al sazını sen sevdiceğim (Bimen Şen)
* Biz Çamlıca'nın üç gülüyüz (Yesari Asım Arsoy)
* Biz Heybeli'de her gece mehtaba çıkardık (Yesari Asım Arsoy)
* Bu hülyalar diyarında (Münir Nurettin Selçuk)
* Sen şarkı söylediğin zaman (Münir Nurettin Selçuk)
* Sevildin sanma, coşup aldanma (Arif Sami Toker)


alıntı