Notalar ve saf frekanslar

Bir nota, diğerleri arasında, kendi ses seviyesi olarak tanımların ve bu ses seviyesi notanın temel frekansı olarak düşünülebilir.Bunu bilerek, notaları frekansları, aşağıdaki formülle hesaplanabilir:

FREKANS (hertz olarak)= REFERANS × 2( (OKTAV - 4) + ( TON - 10) / 12 )

B>REFARANS olarak 440 Hz'deki 4. oktavdan A notasını kullanırsak, diğerlerini 1'den 12'ye kadar (C'den B'ye kadar) hesaplayabiliriz:


[Linkleri Görebilmek İçin Üye Olmanız Gerekmektedir. Üye Olmak İçin Tıklayın...]


Gerçek müzikseverler, diatonik ve chromatic arasında bir ayrım yapmadığımızı farkeceklerdir.Küçük bir değişiklikle, aynı hesap, yarım tonlar yerine altbolümler olarak virgülleri kullanarak yapılabilir.

Notaların frekans olduğunu düşünmek, bir notanın bir aletten diğerine nasıl değiştiğini açıklamaktan uzaklaşırız.Aynı zamanda, notanın nasıl çalındığını (pizzicato yada legato), hangi alette çalındığını, glissando, vibrato gibi efektleri hesaba katmalıyız.Bunun için, notalar, zamana karşı spektum olan sonogram yardımıyla incelenebilirler.Sonogram, zaman karşı bütün harmonik frekansların görünmesini sğlar.




[Linkleri Görebilmek İçin Üye Olmanız Gerekmektedir. Üye Olmak İçin Tıklayın...]



Şekil 18: Bir sonogram T: Zaman A: Genlik F: Frekans Bugünlerde, eletronik ses kayıt ve çalma cihazları, ses oluşturmak için sentezleyiciler(synthesizers) veya ses depolayan ve değişik ses seviyelerinde çalan örnekleyiciler gibi tamamen yapay cihazlar kullanmaktadırlar.Örenkelenmiş sandalye gıcırtısından bir çello konseri vermek mümkündür.Bunu herkes yapabilir ve bir enstruman çalabilyor olmanız gerekmemektedir.Tek bir notanın karakteristiği aşağıdaki şekilde verilmiştir:


[Linkleri Görebilmek İçin Üye Olmanız Gerekmektedir. Üye Olmak İçin Tıklayın...]

Şekil 19: Bir notanın karakteristiği: Zarf 1: Yükselme A: Positif Genlik 2: Durma T: Zaman 3: Kaybolma Eğri, sesin zamana karşı küresel sesliliğinin evrimini gösterir.Bu tip eğrilere zarf denir çünkü sinyal(şeklin gri parçası) tamamen paketleniyor.Yükselen kısmına yükselme denir ve enstrumana bağlı olarak birçok değişik şekilde olabilir.İkinci kısım durma denir ve notanın asıl kısmıdır.Perküsyon enstrumanları dışındakiler için en uzun süren kısımdır.Üçüncü kısım, entrumana göre şeklini ve uzunluğunu değiştirebilir.
Enstrumanlar, müzisyenlerin bu üç kısmı istedikleri gibi değştirme şansı vermektedir.Piyanonun tuşların farklı hızlarda basmak, notanın yükselme alanını, pedallar ise kaybolma alanıan etkiler.Her üç kısım da ses çeşitliliğini sonsuz yapan kendi spektrumuna(rengine) sahiptir.Harmonik frekanslar, yanı seviyede değişmezler.Bas frekanslar daha uzun sürmek isterler ve sesin rengi başlangıcında ve sonunda aynı olmaz.



Aralık


Tanıma göre, bir cihazı frekans aralığı, enstrumanın frekans aralığıyla ilintilidir.Her iki durumda da terimler, bir entrumanın çalabileceği frekans veya ses seviyesi aralığını tanımlar.Bununla birlikte, enstrumanın çalabileceği en yüksek frekans, yukarıdaki dizide verilmiş olan temel frekansa eşittir.Yani, eğer sesin bütün renklerini kaydebilmek için enstrumanın çalabileceği en yüksek frekanstan daha yüksek frekansları kaydedebilen bir cahaz olmalı.Kısa bir frekans aralığı, bir alçak geçiren süzgeç olarak işlev görür ve yüksek frekans harmoniklerini kaydetmez.Bu da sesin dolgunluğunu(sonority) yokeder.Pratikte, insan kulağının duyabildiği frekans aralığına(20Hz - 20KHz) sahip cihazlar gerekir.Genellik 20 Khz'in üstüne çıkmalıdır çünkü cihazlar kesme(cut off) frekansının altında sesi bozarlar.

Harmonikler ve Nota Bütünleri


Yukarıdaki notaların frekans dizisini analiz edersek, müzisyenler harmonik frekanslar arasında bazı benzerlikler ve nota bütünü oluşturan notaları bulurlar.
Harmonik frekanslar, temel frekanların çeşitlerin içerir.Böylece, 32,7 Hz'deki C notası için harmonik frekanslar aşağıdaki gibi olur:


[Linkleri Görebilmek İçin Üye Olmanız Gerekmektedir. Üye Olmak İçin Tıklayın...]


Burada bir nota bütünün neden mükemmel (C-E-G-C) ya da yedinci (C-E-G-Bb) olarak bilindiğini görüyoruz:Nota bütünü içindeki notaların frekansları , temel (C notasının) frekansının harmonikleri olarak dizilmişlerdir. İşte sihir buradadır.

Sonuç


Daha fazla detaya inmeden, sesi ve akustiği, fizik, insan açısından ve teknik açıdan inceledik.En iyi kriterin kulağınız olduğunnu söylemeliyiz.Bazi matemetiksel formüller ve ölçme cihazlar, neden bazı kaydedilmiş seslierin garip olduğunu anlamamıza yardımcı oluyor fakat 60'larda Beatles'ın mı yoksa Rolling Stones'un mu daha iyi müzik yaptğını açıklayamazlar.

Bibliyografi


, akustik ve titreşim ölçüm cihazları yapan bir Danimarkalı şirkettir.Şirket, elliyldan fazladır içinde bu malakede de yayınlanan şekilleri içeren ücretsiz kitaplar yayınlamaktadır.Bu kitapları PDF formatında şu adresten bulabilirsiniz: yazının tamamı linuxfucus.org dan alıntıdır. emeği geçenlere teşekkürler