Yay (Arşe) Nedir? Hakkında Bilgi Nedir? Temizlenir?


Yaylı çalgıların icra edilebilmesine yarayan, çalgıların niteliklerine göre saptanarak özel ağaçlardan yapılan iki ucu arasına kıl gerilmiş yardımcı bir araçtır.
Arşe kılları doğal yapay olmak üzere ikiye ayrılır:
  • Doğal yay;kılları moğol at kuyruğundan yapılmaktadır.
  • Yapay yay;kılları plastik maddelerden yapılmaktadır.
Keman yayının kılları suni yada gerçek at klılı veya misinadandır. Arşenin tahtasında demir ağacı, tiki ya da gül ağacı kullanılabilir.
Çıkan sesin kalitesinde arşenin katkısı önemli olduğundan, iyi bir arşe kullanmak önemlidir.
Yayın topuk kısmı abanozdur.Üzerine görsel açıdan sedef, fildişi ve gümüş materyaller kullanılır
Çalmaya başlamadan önce yayın arkasında bulunan vidayı çevirerek kılları germek gereklidir. Çalmadan önce yayı recineye sürerek hazırlamalıyız. Reçine yay kıllarının ses çıkarabilmesini sağlar.
Tellere yayı sürter gibi reçineye birkaç defa (yaklaşık 9-10 kez) sürmek uygundur.

Temizlik

Zamanla kıllar kirlenir ve kararmaya başlar. Bir süre sonra yay kılları kopmaya başlayabilir. Bu gibi durumlarda kılları değiştirmek gereklidir. Kıllar zaman içinde değiştirildiğinden, temizlemeye fazla ihtiyaç duyulmayacaktır; ancak yay tahtasını her kullanımdan sonra kuru, pamuklu bir bezle sıçrayan reçinelerden temizlemek gerekir.
Kullanımdan sonra arşeyi gergin bir şekilde bırakmamalı, mutlaka gevşetmelisiniz